Wandelen in de bergen: het lexicon van begrippen die je moet kennen

(3)

Serac, kaar, goulotte... klinken deze woorden je niet zo bekend in de oren? Ontdek ons lexicon in verband met wandelen in de bergen, zodat je nog meer kan genieten van je volgende tochten: 

 

ORIËNTATIE

Cairn: Een steenmannetje of stapel stenen van verschillende grootte dat wordt gebruikt om een weg te markeren en de wandelaars te helpen zich te oriënteren. 

 

TOPOGRAFIE

Niveauverschil: Met niveauverschil wordt het verschil in hoogte aangeduid tussen twee punten. Het geslacht van het Franse 'dénivelé(e)' heeft veel inkt doen vloeien... Oorspronkelijk was het woord vrouwelijk, maar het werd steeds vaker foutief in de mannelijke vorm gebruikt. Die vorm is momenteel ook de meest voorkomende. 

 

Overhang : Het Franse woord hiervoor, 'dévers', mag niet worden verward met 'dénivelé'. Een overhangen duidt immers op de hellingshoek van een verticale wand. Bij een overhangende wand is de hoek tussen de bodem en de wand namelijk een scherpe hoek. 

 

Zuidkant en noordkant: De zuidkant ('adret') is de kant die het langst van zonlicht geniet. De noordkant ('ubac') daarentegen ligt aan de andere kant en dus in de schaduw.

 

Bergopwaarts en bergafwaarts: De begrippen voor bergopwaarts ('amont') en bergafwaarts ('aval') zijn zeer handig om je te oriënteren. Op een pad tussen een col en een vallei bijvoorbeeld wijst 'amont' op het pad dat bergopwaarts loopt, en 'aval' op het pad dat bergafwaarts naar de vallei loopt.

 

Firn: Met firn of névé wordt een geïsoleerde plek bedoeld waar de sneeuw blijft liggen (we vinden zulke plekken ook in de zomer). Firn ontstaat vaak op plaatsen waar weinig zonlicht schijnt. Niet te verwarren met eeuwige sneeuw. 

 

Eeuwige sneeuw: (Of "sneeuwgrens") het betreft bergtoppen die een langere sneeuwperiode kennen dan een droge periode. Door tal van factoren (zonlicht, atmosferische druk e.a.) valt de neerslag in dit gebied voornamelijk in de vorm van sneeuw, waardoor de bergtoppen steeds besneeuwd zijn... Deze sneeuw is dus niet echt "eeuwig" maar wordt telkens vernieuwd! 

 

Gletsjer: Een ijsmassa die ontstaan is uit de opstapeling van sneeuwlagen. Een gletsjer bestaat uit verschillende delen: de randkloof, de morene, de seracs of puntige ijstorens...

 

- Randkloof: Een randkloof is een dwarsspleet die zich aan de randen van de gletsjer heeft gevormd, tussen het ijs en de omgeving waarin de gletsjer zich bevindt (over het algemeen een rotswand). Een randkloof wordt gevormd door de bewegingen van de gletsjer

 

Morene: Een morene is het geheel van rotspuin dat door de bewegingen van de gletsjer wordt verplaatst.

 

Serac: Een groot ijsblok dat deels losstaat van de gletsjer. Seracs worden gevormd door het breken van een gletsjer.

 

Goulotte: Zeer smalle, holle sneeuw- of ijsgang die vaak ontstaat in een diëder (een diëder, tweevlakshoek of V-stelling is het gebied waar twee rotswanden samenkomen in een scherpe hoek).

 

Kaar: een cirque, kaar of keteldal verwijst naar een cirkelvormige of halfcirkelvormige berg (zoals in een arena). Deze vorm kan ontstaan zijn door erosie of kan een aanduiding zijn dat er op die plek ooit een gletsjer of een vulkaan heeft bestaan.  

 

Sneeuwluifel: Door wind opgestapelde sneeuw op een smalle bergkam of arête. Deze sneeuwmassa vormt vaak een zelfdragend sneeuwbalkon dat over de bergkam uitsteekt. Deze sneeuwmassa kan dan ook vallen, wat heel gevaarlijk is.

 

Schub: Een stuk rots dat uitsteekt van een wand.  

 

Lapiaz: Een specifieke geologische formatie bij kalksteenrotsen die ontstaat door het afvloeien van regenwater dat de rots uitholt. Deze formaties kunnen op wandeltochten zeer gevaarlijk zijn, aangezien de oppervlakte van de rotsplateaus waar je op stapt heterogeen (en bovendien vaak scherp) is. In de winter zijn de gaten in de rotsen bedekt met sneeuw, waardoor je ze niet ziet. Je kunt dit soort ondergrond dan ook maar beter vermijden.

 

GEBRUIKEN

Rotsklimmen: Beklimmen van rotswanden. Tijdens het wandelen kan er sprake zijn van rotsklimmen wanneer je op bepaalde steile delen van de klimtocht je handen moet gebruiken.

 

- Bivakkeren: Tijdelijk kamperen in de open lucht. Bivakkeren houdt in dat je 's avonds je kamp opzet en het de volgende ochtend opnieuw afbreekt (bij zonsopgang). Zo veranderen natuurparken niet in kampeerterreinen die de hele dag door beladen vol staan met tenten. Onze tips om te bivakkeren.

 

- Trekking: Meerdaagse wandeltochten (waarbij je in een bivak of een refuge overnacht).

 

GEZONDHEID

Hoogteziekte: onvoldoende acclimatisering aan de hoogte leidt tot hoogteziekte. De symptomen zijn talrijk, zoals hoofdpijn, misselijkheid, slapeloosheid, en zelfs oedemen (afhankelijk van de intensiteit). 

 

ELEMENTEN

Föhn: droge en warme wind die kenmerkend is voor de (Franse, Zwitserse, Oostenrijkse) Alpen. 

 

Gas: Verwijst naar de "leegte" onder je voeten. Dit woord wordt bijvoorbeeld gebruikt om aan te geven hoe hoogtevreesbestendig je moet zijn op een pad: "daar is er veel gas". Zwitsers gebruiken dit vaak.

 

En tot slot als BONUS:

Ben je op je pad al eens op een berghut gestuit dat de "Eterlou" werd gedoopt? Dan weet je nu alvast dat dit verwijst naar het jong van een berggeit (het vrouwelijk lammetje heet dan "éterle")!

 

Dit glossarium herneemt enkele basisbegrippen en is uiteraard niet exhaustief. Het kan zeker worden aangevuld, onder meer met thema's zoals de fauna, de flora .... of zelfs de culinaire bergspecialiteiten!

Welke woorden heb jij geleerd in de bergen? 

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Vote
1 wandelstok Forclaz 500 Light blauw 3-delig 100% aluminium: licht.
15,99 €*
4.00 / 5 12 Reacties
    Rugzak Forclaz 30 Air: AirCooling-label, voert de transpiratie op de rug af
    29,99 €*
    4.20 / 5 10 Reacties
      Verlichting op trektocht, lamp Clic Hike zwart
      8,95 €*
      5.00 / 5 2 Reacties
        Wandelschoenen voor heren Forclaz 500 Helium zwart
        59,99 €*
        4.10 / 5 10 Reacties
          Ultracompacte en ultralichte rugzak Arpenaz 10 blauw
          1,99 €*
          3.30 / 5 3 Reacties
            Drinken op trektocht, drinkfles met sportdop 0,5 l rood
            4,99 €*
            4.50 / 5 4 Reacties
              NAAR BOVEN